Deze geadopteerden uit Sri Lanka willen na 30 jaar duidelijkheid

‘Dit moet bijna wel een acting mother zijn geweest’

Mogelijk 70 procent van de adoptiedossiers uit Sri Lanka is vervalst. Kinderen kwamen niet uit weeshuizen maar uit op de Westerse markt gerichte ‘babyfarms’. De betrokken laten het er dertig jaar later niet bij zitten.

Geadopteerden zijn in Utrecht bijeen om zich te laten inlichten over de mogelijkheid met dna hun biologische ouders op te sporen. Beeld: Raymond Rutting

Anouschka twijfelt de laatste maanden ‘overal aan’. Haar Nederlandse ouders hadden altijd gezegd dat ze bij een Sri Lankaans weeshuis was achtergelaten. In een aflevering van het televisieprogramma Zembla in mei over adoptiebedrog in Sri Lanka, wordt een kennis van haar ouders geïnterviewd, die ook een kind uit Sri Lanka heeft geadopteerd. Anouschka stapt in de auto en rijdt naar haar ouderlijk huis om erover te praten.

Daar vertelt haar moeder dat ze zo op haar biologische moeder lijkt. ‘Maar die hebben jullie toch nog nooit gezien?’, vraagt Anouschka verbijsterd. Haar ouders zijn nooit over haar achtergrond begonnen, zeggen ze, omdat Anouschka er nooit interesse voor heeft getoond.

Anouschka (37) krijgt een foto te zien van de vrouw die haar heeft afgestaan. ‘Ik denk wel dat ik op haar lijk, maar zeker weten dat ze mijn echte moeder is, doe ik niet’, zegt ze nu. Ze overweegt haar dna bij een databank te registreren.

In het restaurant Colourful Kitchen in Utrecht zijn honderd mensen bijeengekomen naar aanleiding van twee recente afleveringen van Zembla. Het merendeel van de aanwezigen is uit Sri Lanka geadopteerd. Ze hebben elkaar nog nooit gezien en voeren geanimeerde gesprekken over wat ze gemeen hebben: een adoptiedossier waarvan niets of weinig klopt. Namen van ouders, geboorteplaatsen en zelfs geboortedata zijn gefingeerd. Sommige geadopteerden zijn boos, anderen opgelucht, maar ze zijn allemaal verbijsterd – vooral door de schaal van de misstanden.

Mogelijk 70 procent van de adoptiedossiers uit Sri Lanka is vervalst. Twee weken geleden erkende de Sri Lankaanse minister van Volksgezondheid in Zembla het bestaan van zogeheten ‘babyfarms’ in de jaren tachtig, waar vrouwen tegen betaling zwanger werden gemaakt om aan de adoptievraag te voldoen. Acting mothers – nepmoeders – pretenderen vervolgens, ook tegen betaling, de biologische moeder te zijn en overhandigden de kinderen aan de adoptieouders.

Renuka van Gaal (35) denkt dat zij door zo’n nepmoeder is weggegeven. In 2004 werd ze allesbehalve hartelijk ontvangen door haar vermeende moeder en broer in Sri Lanka. Renuka, toen student, bracht een paar honderd euro, kleding en speelgoed mee, maar dat werd niet gewaardeerd. Het bedrag was te laag en kleding en speelgoed waren überhaupt niet gewenst – alleen geld was welkom. Uit het bezoek bleek ook dat allerlei informatie in haar adoptiedossier niet klopt.

Renuka was ‘verdrietig en gefrustreerd’ over de houding van de vrouw. De uitzendingen van Zembla luchtten haar dan ook op. ‘Dit moet bijna wel een acting mother zijn geweest.’

De bijeenkomst in Utrecht wordt georganiseerd door United Adoptees International (UAI), een organisatie die belangen van geadopteerden behartigt. ‘Ik wil jullie iets laten horen’, zegt voorzitter Anand Kaper aan het begin van de avond. Hij speelt op zijn laptop het nummer In the blood van de Amerikaanse zanger John Mayer af. ‘How much of my mother has my mother left in me? How much of my father am I destined to become?’ Kaper laat een stilte vallen. ‘Deze tekst kwam bij me binnen. Hier doen we het voor. Op welke manier lijken we op onze moeder en vader?’

Zeven sprekers informeren de zaal over adoptiedossiers en dna-databanken. Aangezien de adoptiedossiers van vrijwel alle aanwezige geadopteerden vervalst zijn, gaat de aandacht vooral uit naar dna-databanken, bij gebrek aan zuivere dossiers de enige manier om biologische ouders te vinden.

Renuka is onder de indruk van de mogelijkheden die de databanken bieden, maar de kosten (goedkoopste optie: 60 euro) schrikken haar af. ‘Dat moet gratis zijn’, zegt ze fel. David (30), ook uit Sri Lanka geadopteerd, valt haar bij: ‘Iemand anders bepaalt dat je naar Nederland komt, en dan moet je vervolgens zelf betalen om uit te zoeken hoe het zit.’

Fardau Huisman (32) wist al veel langer dat ze door een nepmoeder is weggegeven. Haar ‘papieren moeder’, zoals ze haar noemt, speelde het destijds overtuigend: in tranen gaf ze Fardau een kusje op haar hoofd, waarna ze haar overhandigde aan haar adoptieouders.

Toen Huisman 19 was, zocht ze de vrouw in Sri Lanka op. Huisman wist ’97 procent zeker’ dat het haar moeder was, maar om alle twijfel weg te nemen, wil ze toch een dna-test doen. De vrouw werkt mee. ‘Als je het niet bent, kun je het nu nog zeggen’, zei Huisman voor de test nog tegen haar.

Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Na zeven weken belt een Sri Lankaanse arts om te vertellen dat de uitslag negatief is: de vrouw is haar moeder niet. Huisman: ‘Dat was een schok.’ Ze neemt de vrouw haar optreden niet kwalijk. ‘Als ik arm was, had ik misschien hetzelfde gedaan.’ Wat Huisman wel boos maakt, is dat ze haar niet verder helpt met haar zoektocht, die nog steeds voortduurt. Ook zij wil zich nu registreren bij een dna-databank.

Amanda Janssen (32) heeft haar dna-materiaal al bij drie databanken afgestaan. Ook haar adoptiepapieren zijn vervalst en haar moeder toonde geen enkele emotie toen ze haar afstond. Een jaar geleden ging ze in Sri Lanka op zoek naar haar geboortecertificaat, maar dat bleek onvindbaar. ‘Op dat moment ben je een niet-bestaand persoon, dat werkt verdovend. Dan houdt het op’, zegt Amanda.

‘Totdat in Zembla naar boven kwam dat 70 procent van de adoptiedossiers niet klopt’, vervolgt ze. ‘Dan staat een hele gemeenschap op en ben je niet meer alleen.’ Amanda is beheerder van de Facebookgroep ‘Sri Lanka-DNA’, die inmiddels ruim vijfhonderd leden telt. Zij houden elkaar van de ontwikkelingen op het gebied van dna-databanken op de hoogte.

‘Mij houdt nu vooral bezig dat in de jaren tachtig elfduizend kinderen uit Sri Lanka zijn geadopteerd. Door de babyfarms is de kans heel groot dat daar familie van mij tussen zit’, zegt Amanda. ‘Dat wil ik héél graag uitzoeken.’

Bron: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/deze-geadopteerden-uit-sri-lanka-willen-na-30-jaar-duidelijkheid~b6dc48a0/